|
|
|
Tuần Bát Nhật "Thày là sự sống lại" |
|
Dẫn Nhập:
Theo phụng niên của Giáo Hội có hai mầu nhiệm được cử hành ở bậc Lễ trọng thể nhất, có tuần bát nhật trước cũng như sau chính đại lễ, đó là Mầu Nhiệm Giáng Sinh và Mầu Nhiệm Phục Sinh. V́ hai mầu nhiệm này đều cử hành vào nửa đêm: Đêm Giáng Sinh và Đêm Phục Sinh. Bởi Ngôi Lời giáng sinh vào nửa đêm và Chúa Kitô cũng phục sinh vào nửa đêm. Tại sao vậy?
Tại v́, nơi Mầu Nhiệm Giáng Sinh, "Thiên Chúa là ánh sáng" (1Gioan 1:5), "chiếu soi trong tăm tối" (Gioan 1:5) là thế gian nơi "Lời đă hóa thành nhục thể và ở giữa chúng ta... đầy ân sủng và chân lư" (Gioan 1:14), như để xua tan bóng đêm tội lỗi và sự chết gây ra bởi nguyên tội trên thế gian và nơi loài người, như lấy lành thắng dữ lấy thiện báo oán.
Và v́, nơi Mầu Nhiệm Phục Sinh, Chúa Kitô "là ánh sáng thế gian... ánh sáng ban sự sống" (Gioan 8:12), đă đi từ bóng tối ra ánh sáng, như muốn biến dữ thành lành, biến án thành thiện, ở chỗ, Người đă để cho sự dữ tội lội và sự chết chụp bắt, nơi thân xác khổ nạn và tử giá của Người, để nhờ đó, cũng bằng thân xác của ḿnh, một thân xác đă thực sự bị chết đó, Người đă biến sự chết thành sự sống và tội lỗi thành ân sủng.
Đó là tất cả Sứ Điệp Phục Sinh (Chúa Nhật Phục Sinh, đầu Tuần bát Nhật) cũng là Sứ Điệp của Ḷng Thương Xót Chúa (Chúa Nhật II Phục Sinh, cuối Tuần Bát Nhật Phục Sinh).
Nếu trong Mùa Chay, nhất là từ Tuần Thư 4 trở đi, bao gồm cả Tuần Thánh, chủ đề chính yếu của phụng vụ Lời Chúa là Mầu Nhiệm Vượt Qua, hướng về (Mùa Chay) và cử hành (Tam Nhật Thánh) biến cố khổ giá và phục sinh của Chúa Kitô, tột đỉnh mạc khải thần linh của Thiên Chúa, th́ trong Mùa Phục Sinh 7 tuần lễ, chủ đề của phụng vụ Lời Chúa phản ảnh đúng như lời Chúa Kitô đă tuyên bố về bản thân Người "Thày là sự sống lại và là sự sống", một chủ đề có 2 phần: phần 1 "Thày là sự sống lại" cho Tuần Bát Nhật Phục Sinh, và phần 2 "Thày là sự sống" cho 6 tuần lễ c̣n lại của Mùa Phục Sinh (rồi chúng ta sẽ thấy).
Thật vậy, chủ đề của phụng vụ Lời Chúa cho Tuần Bát Nhật Phục Sinh, kể từ ngày đầu tiên là Chúa Nhật Phục Sinh (ở Thánh Lễ ban ngày, chứ không phải Thánh Lễ Đêm Vọng Phục Sinh) đến ngày thứ 8 là Chúa Nhật thứ 1 sau Phục Sinh là chính Lễ Ḷng Thương Xót Chúa, toàn là những bài Phúc Âm (bao gồm toàn bộ 4 cuốn, nhưng chính yếu là Phúc Âm Thánh kư Gioan có 4 trong 8 bài mà 2 bài chính vào 2 Chúa Nhật đầu và cuối Tuần Bát Nhật) được Giáo Hội cố ư chọn đọc về các lần Chúa Kitô sau khi sống lại từ trong cơi chết hiện ra khác nhau theo thứ tự thời gian, như sau:
Trong các bài Phúc Âm đều cho thấy việc Chúa Kitô Phục Sinh hiện ra là để chẳng những chứng thực Người đă sống lại đúng như Thánh Kinh và lời Người đă báo trước, mà c̣n để trở thành sứ vụ loan báo của thành phần chứng nhân tiên khởi là các tông đồ nữa, đúng như lời Chúa Giêsu đă tiên báo về mối liên hệ mật thiết bất khả phân ly giữa Ngài và Giáo Hội Truyền Giáo: "Thần Chân Lư từ Cha mà đến và là Đấng chính Thày sẽ sai đến từ Cha, Ngài sẽ làm chứng về Thày. Các con cũng phải làm chứng về Thày, v́ các con đă ở với Thày ngay từ ban đầu" (Gioan 15:26-27).
Đó là lư do bài đọc 1, trong suốt Mùa Phục Sinh, không trích từ Cựu Ước, mà toàn là Sách Tông Vụ, thứ tự được Giáo Hội trích đọc từ đầu đến cuối (trừ Chúa Nhật Phục Sinh ở đoạn 10 là đoạn được coi là tổng hợp), và cuối lại là đầu (với biến cố Hiện Xuống vừa kết thúc Mùa Phục Sinh vừa mở màn Mùa Thường Niên hậu Phục Sinh), một cuốn sách có thể nói là Phúc Âm về Thánh Linh liên quan đến Sứ Vụ Truyền Giáo của Giáo Hội.
Nếu "Thày là
sự sống lại", như đă được Người đích thân
chứng thực nhất là với các tông đồ là những
kẻ đă được Người tuyển chọn cách riêng để "ở
với Người", nhờ đó tin vào Người với sứ
vụ được Người "sai đi để rao giảng tin mừng"
nữa (xem
Marco 3:13-14), cho
"toàn thế giới" (Marcô 16:16), nhưng
bắt đầu cho chính dân Do Thái là
thành phần dân tuyển chọn của Thiên Chúa vẫn
hằng mong đợi Đấng Thiên Sai của họ.
Đó là lư do, thành phần
tông đồ đoàn toàn là người Do Thái, bao gồm cả
chính bản thân của Đấng Thiên Sai và Người Mẹ
của Người: "Ơn cứu độ (salvation) xuất phát
từ những người Do Thái" (Gioan 4:22) là
thế. Ơn cứu độ ở đây bao giờ cũng có tính chất
Vượt Qua bất khả phân ly, đó là vượt qua sự chết
mà vào sự sống, như chính Chúa Kitô Thiên Sai đă
khổ giá và phục sinh vậy. Tuy nhiên, khổ giá c̣n có tính chất lịch sử trước mắt mọi người, kể cả giáo quyền Do Thái lẫn chính quyền Roma, c̣n phục sinh hoàn toàn là một mầu nhiệm thần linh hơn là biến cố lịch sử dù xẩy ra trong lịch sử. Không một ai, kể cả đệ nhất tạo vật về ân sủng là Mẹ Maria, đă được tận mắt thấy Chúa Kitô sống lại từ trong cơi chết, nhưng sự thật Người sống lại từ trong cơi chết là những ǵ đă được Thánh Kinh cũng như chính Người báo trước. Những lần Người hiện ra với các tông đồ là để chứng thực Người đă sống lại thật, và v́ thế, chứng cớ về sự thật Chúa Kitô Phục Sinh chính là các tông đồ và ở nơi các tông đồ, và v́ thế các ngài cần phải làm chứng cho Đấng Vượt Qua, bằng chính chứng từ máu đổ và giáo huấn của các ngài, như được Sách Tông Vụ thuật lại về sứ vụ truyền giáo của chung các ngài, cho cả thành phần Do Thái giáo, nhất là cho muôn dân như được Tông Đồ Phaolô thực hiện!
V́ thế nên Sách Tông Vụ đă được Giáo Hội chọn đọc trong suốt Mùa Phục Sinh nói chung và Tuần Bát Nhật Phục Sinh nói riêng. Do đó, trong Tuần Bát Nhật Phục Sinh này, xin chỉ trích lại những chi tiết về chứng tá của các tông đồ thôi, nghiă là những chi tiết chính yếu liên quan đến Lời Chứng (ngôn từ) và Dấu Chứng (hành động) về Người Con Thiên Chúa Nhập Thể Vượt Qua Thiên Sai Cứu Thế của các tông đồ thôi.
Chúa Nhật Lễ Phục Sinh Phụng Vụ Lời Chúa
Bài Đọc I: Cv 10, 34a. 37-43 "Chúng tôi đă ăn uống với Người, sau khi Người từ cơi chết sống lại". Trích sách Tông đồ Công vụ. Trong những ngày ấy, Phêrô lên tiếng nói rằng: "Như anh em biết điều đă xảy ra trong toàn cơi Giuđêa, khởi đầu từ Galilêa, sau khi Gioan rao giảng phép rửa: ấy là Chúa Giêsu thành Nadarét. Thiên Chúa đă dùng Thánh Thần và quyền năng mà xức dầu cho Người. Người đi khắp nơi, ban bố ơn lành và chữa mọi người bị quỷ ám, bởi v́ Thiên Chúa ở cùng Người. Và chúng tôi, chúng tôi là chứng nhân tất cả những ǵ Người đă làm trong nước Do-thái, và tại Giêrusalem, Người là Đấng người ta đă giết treo Người trên thập giá. Nhưng ngày thứ ba, Thiên Chúa đă cho Người sống lại và hiện ra không phải với toàn dân, mà là với chúng tôi là nhân chứng Thiên Chúa đă tuyển chọn trước, chính chúng tôi đă ăn uống với Người sau khi Người từ cơi chết sống lại. Và Người đă truyền cho chúng tôi rao giảng cho toàn dân và làm chứng rằng chính Người đă được Thiên Chúa tôn làm quan án xét xử kẻ sống và kẻ chết. Mọi tiên tri đều làm chứng về Người rằng: Tất cả những ai tin vào Người, th́ nhờ danh Người mà được tha tội". Đó là lời Chúa.
Đáp Ca: Tv 117, 1-2. 16ab-17. 22-23 Đáp: Đây là ngày Chúa đă lập ra, chúng ta hăy mừng rỡ hân hoan về ngày đó (c. 24). Hoặc đọc: Alleluia. Xướng: 1) Hăy cảm tạ Chúa, v́ Chúa hảo tâm, v́ đức từ bi của Người muôn thuở. Hỡi nhà Israel, hăy xướng lên: "Đức từ bi của Người muôn thuở". - Đáp. 2) Tay hữu Chúa đă hành động mănh liệt, tay hữu Chúa đă cất nhắc tôi lên. Tôi không chết, nhưng tôi sẽ sống, và tôi sẽ loan truyền công cuộc của Chúa. - Đáp. 3) Phiến đá mà những người thợ xây loại bỏ, đă biến nên tảng đá góc tường. Việc đó đă do Chúa làm ra, việc đó kỳ diệu trước mắt chúng ta. - Đáp.
Bài Đọc II: Cl 3, 1-4 "Anh em hăy t́m những sự trên trời, nơi Đức Kitô ngự". Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côlôxê. Anh em thân mến, nếu anh em đă sống lại với Đức Kitô, anh em hăy t́m những sự trên trời, nơi Đức Kitô ngự bên hữu Thiên Chúa. Anh em hăy nghĩ đến những sự trên trời, chứ đừng nghĩ đến những sự dưới đất. V́ anh em đă chết, và sự sống anh em được ẩn giấu với Đức Kitô trong Thiên Chúa. Khi Đức Kitô là sự sống anh em xuất hiện, bấy giờ anh em sẽ xuất hiện với Người trong vinh quang. Đó là lời Chúa.
Hoặc đọc: 1 Cr 5, 6b-8 "Anh em hăy t́m những sự trên trời, nơi Đức Kitô ngự". Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Cô-rintô. Anh em thân mến, anh em không biết sao?: chỉ một tí men là đă đủ làm dậy men cả khối bột! Anh em hăy tẩy trừ men cũ để nên bột mới anh em là bánh không men. V́ Chiên Vượt Qua của ta, là Đức Kitô, đă chịu sát tế. Cho nên ta hăy mừng lễ, đừng với men cũ, và men gian tà, ác độc, nhưng là với Bánh không men của ḷng tinh tuyền và chân thật. Đó là lời Chúa.
Ca Tiếp Liên (Đọc trong Chúa Nhật Phục Sinh, c̣n các ngày khác trong tuần Bát nhật th́ không buộc đọc) Các Kitô hữu hăy tiến dâng lời khen ngợi hy lễ Vượt Qua. Chiên con đă cứu chuộc đoàn chiên mẹ: Đức Kitô vô tội đă hoà giải tội nhân với Chúa Cha. Sống và chết hai bên song đấu cách diệu kỳ, tướng lănh sự sống đă chết đi, nhưng vẫn sống mà cai trị. Hỡi Maria, hăy nói cho chúng tôi nghe bà đă thấy ǵ trên quăng đường đi? Tôi đă thấy mồ Đức Kitô đang sống và vinh quang của Đấng Phục Sinh, thấy các thiên thần làm chứng, thấy khăn liệm và y phục. Đức Kitô là hy vọng của tôi đă phục sinh, Người đi trước chư vị tới xứ Galilêa. Chúng tôi biết Đức Kitô đă sống lại thật từ cơi chết! Lạy Chúa, Vua chiến thắng, xin thương xót chúng con.
Alleluia: 1 Cr 5, 7b-8a Alleluia, alleluia! - Lễ Vượt Qua của chúng ta là Đức Kitô đă hiến tế vậy chúng ta hăy mừng lễ trong Chúa. - Alleluia.
Phúc Âm: Ga 20, 1-9 "Người phải sống lại từ cơi chết". Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan. Ngày đầu tuần, Maria Mađalêna đi ra mồ từ sáng sớm khi trời c̣n tối và bà thấy tảng đá đă được lăn ra khỏi mồ, bà liền chạy về t́m Simon-Phêrô và người môn đệ kia được Chúa Giêsu yêu mến, bà nói với các ông rằng: "Người ta đă lấy xác Thầy khỏi mồ, và chúng tôi không biết người ta đă để Thầy ở đâu". Phêrô và môn đệ kia ra đi đến mồ. Cả hai cùng chạy, nhưng môn đệ kia chạy nhanh hơn Phêrô, và đến mồ trước. Ông cúi ḿnh xuống thấy những khăn liệm để đó, nhưng ông không vào trong. Vậy Simon-Phêrô theo sau cũng tới nơi, ông vào trong mồ và thấy những dây băng nhỏ để đó, và khăn liệm che đầu Người trước đây, khăn này không để lẫn với dây băng, nhưng cuộn lại để riêng một chỗ. Bấy giờ môn đệ kia mới vào, dù ông đă tới mồ trước. Ông thấy và ông tin, v́ chưng các ông c̣n chưa hiểu rằng, theo Kinh Thánh, th́ Người phải sống lại từ cơi chết. Đó là lời Chúa.
Cảm Nhận Lời Chúa
Cho dù trong bài Phúc Âm của ngày thứ 1 trong Tuần Bát Nhật Phục Sinh hôm nay vẫn chưa thấy Thánh kư Gioan thuật lại rơ ràng Chúa Kitô hiện ra lần đầu tiên về thể lư trước mắt các môn đệ của Người như các lần sau này, nhưng vị Thánh kư này đă cho thấy một Chúa Kitô quả thực đă sống lại rồi trước con mắt đức tin của ngài là một người môn đệ được Người yêu đă trung kiên với Người cho đến cùng ở dưới chân cây thập tự giá:
"Phêrô và môn đệ kia ra đi đến mồ. Cả hai cùng chạy, nhưng môn đệ kia chạy nhanh hơn Phêrô, và đến mồ trước. Ông cúi ḿnh xuống thấy những khăn liệm để đó... Ông thấy và ông tin... theo Kinh Thánh, th́ Người phải sống lại từ cơi chết".
Phải chăng hai môn đệ chạy ra mồ đây, Phêrô và Gioan, là hai người môn đệ tiêu biểu cho hai thần đức quan trọng, đó là đức tin và đức mến?
Có thể nói môn đệ Phêrô tiêu biểu cho đức tin, ở chỗ vị môn đệ này đă đại diện cho tông đồ đoàn tuyên xưng đức tin: "Thày là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống" (Mathêu 16:16), và là người môn đệ chối bỏ đức tin nên đă được Thày cầu nguyện cho để có thể hoàn thành sứ vụ củng cố đức tin cho anh em của ḿnh (xem Luca 22:31-32).
Nếu môn đệ Phêrô tiêu biểu cho đức tin th́ môn đệ Gioan tiêu biểu cho đức mến, ở chỗ, người môn đệ được ngả vào ngực của Thày trong Bữa Tiệc Ly (xem Gioan 13:24-25), và là "người môn đệ được Chúa Giêsu yêu" (Gioan 19:26, 20:2, 21:7,20), nhờ đó chỉ có người môn đệ này mới cảm nghiệm được "Thiên Chúa là t́nh yêu" (1Gioan 4:8,16) và mới nhấn mạnh đến đức ái trọn hảo trong Thư của ngài theo tinh thần của giới răn mới của Thày là "các con hăy yêu thương nhau như Thày yêu các con" (Gioan 13:34; 15:12).
Chính v́ môn đệ Gioan tiêu biểu cho đức ái, liên quan đến con tim cảm xúc của con người, bao giờ cũng bén nhậy hơn đức tin là thần đức liên quan đến trí khôn hiểu biết cần đến suy luện và lư lẽ của con người, mà môn đệ Gioan chẳng những, về thể lư, đă "chạy nhanh hơn" môn đệ Phêrô, mà c̣n, về tinh thần, tin tưởng nhanh hơn môn đệ Phêrô, ở chỗ "thấy và tin", cho dù môn đệ Gioan này vào trong mồ sau môn đệ Phêrô, trong khi môn đệ Phêrô tiến vào mồ trước mà vẫn c̣n chưa hoàn toàn tin tưởng, ở chỗ, theo Thánh kư Gioan cho biết th́ ngài quan sát hiện tượng ở trong mồ bấy giờ, và theo Thánh kư Luca th́ sau khi quan sát ngài "cảm thấy lạ lùng về những ǵ đă xẩy ra" (Mathêu 24:12), thế thôi.
Ngoài sự kiện môn đệ Gioan "chạy nhanh hơn" môn đệ Phêrô, như được suy diễn trên, c̣n một sự kiện khác nữa đáng chú ư, đó là môn đệ Gioan dù tới mồ trước nhưng vẫn không tự động bước vào bên trong trước, mà chờ cho tới khi môn đệ Phêrô vào rồi mới vào theo. Bởi v́, đức mến, được tiêu biểu nơi môn đệ Gioan, cần phải có nền tảng đức tin chứ không phải chỉ thuần tác hành và phản ứng theo cảm xúc tự nhiên của con người. Ở đây chúng ta thấy hai yếu tố bất khả thiếu và bất khả phân ly của Giáo Hội, đó là yếu tố phẩm trật (quản trị) nơi môn đệ Phêrô là vị lănh đạo tông đồ đoàn với vai tṛ là một chủ chiên, và yếu tố đặc sủng (nội tâm) nơi môn đệ Gioan là vị được những ơn đặc biệt (xem Gioan 21:21-23), như các thị kiến huyền nhiệm về dự án thần linh đặc biệt liên quan Giáo Hội được ngài thuật lại trong sách Khải Huyền.
Lời Chứng (ngôn từ) và Dấu Chứng (hành động) về Chúa Kitô Nhập Thể Vượt Qua Thiên Sai Cứu Thế của các tông đồ ở Bài Đọc Sách Tông Vụ:
"Trong những ngày ấy, Phêrô lên tiếng nói rằng: 'Người là Đấng người ta đă giết treo Người trên thập giá. Nhưng ngày thứ ba, Thiên Chúa đă cho Người sống lại và hiện ra không phải với toàn dân, mà là với chúng tôi là nhân chứng Thiên Chúa đă tuyển chọn trước, chính chúng tôi đă ăn uống với Người sau khi Người từ cơi chết sống lại. Và Người đă truyền cho chúng tôi rao giảng cho toàn dân và làm chứng rằng chính Người đă được Thiên Chúa tôn làm quan án xét xử kẻ sống và kẻ chết".
Những ai tin vào Chúa Kitô, đă lănh nhận Phép Rửa, tức đă cùng Vượt Qua với Chúa Kitô và trong Chúa Kitô, nhờ đó đă trở nên chi thể của Người nơi Giáo Hội, nghĩa là đă trở thành nhân chứng vượt qua của Người, phải sống làm sao để cho thế gian thấy họ thật sự đă Vượt Qua, hay Chúa Kitô đă thực sự Vượt Qua nơi họ, như những ǵ được Vị Tông Đồ Dân Ngoại khuyên nhủ giáo đoàn Colose ở Bài Đọc 2 hôm nay:
"Anh em thân mến, nếu anh em đă sống lại với Đức Kitô, anh em hăy t́m những sự trên trời, nơi Đức Kitô ngự bên hữu Thiên Chúa. Anh em hăy nghĩ đến những sự trên trời, chứ đừng nghĩ đến những sự dưới đất. V́ anh em đă chết, và sự sống anh em được ẩn giấu với Đức Kitô trong Thiên Chúa. Khi Đức Kitô là sự sống anh em xuất hiện, bấy giờ anh em sẽ xuất hiện với Người trong vinh quang".
Chỉ có thành phần sống mầu nhiệm Vượt Qua của Chúa Kitô, thành phần chứng nhân trung thực và sống động cho về Người Con Thiên Chúa Nhập Thể Vượt Qua Thiên Sai Cứu Thế mới có tâm t́nh của bài Thánh Vịnh 117 ở Bài Đáp Ca hôm nay:
1) Hăy cảm tạ Chúa, v́ Chúa hảo tâm, v́ đức từ bi của Người muôn thuở. Hỡi nhà Israel, hăy xướng lên: "Đức từ bi của Người muôn thuở". 2) Tay hữu Chúa đă hành động mănh liệt, tay hữu Chúa đă cất nhắc tôi lên. Tôi không chết, nhưng tôi sẽ sống, và tôi sẽ loan truyền công cuộc của Chúa. .
3) Phiến đá mà những người thợ xây loại bỏ, đă biến nên
tảng đá góc tường. Việc đó đă do Chúa làm ra, việc đó kỳ
diệu trước mắt chúng ta. Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL. Nếu có thể xin nghe chia sẻ theo cảm hứng hơn là đọc lại bài chia sẻ trên
|
